Hukukta mukabele nedir?

Hukukta mukabele, taraflar arasındaki etkileşimlerin ve karşılıklı eylemlerin bir yansıması olarak karşımıza çıkar. Bu terim, yalnızca dava süreçlerinde değil, aynı zamanda uluslararası ilişkilerde de önemli bir yer tutar. Mukabele, bir tarafın diğerine karşı gerçekleştirdiği hukuki veya etik bir yanıtı ifade ederken, aynı zamanda adaletin sağlanması amacıyla karşılıklı hak ve yükümlülüklerin de dikkate alındığı bir süreçtir.

Hukuk alanında "mukabele" terimi şu anlamlara gelebilir:

Ayrıca, 28.05.1927 tarih ve 1062 sayılı "Hudutları Dahilinde Tebaamızın Emlakine Vaziyet Eden Devletlerin Türkiye’deki Tebaaları Emlakine Karşı Mukabelei Bilmisil Tedabiri İttihazı Hakkında Kanun" da mukabele kavramıyla ilgilidir. 

• Karşılıklılık. Bir tarafın bir dava veya iddia üzerine diğer tarafın savunma yapması anlamına gelir. Mahkeme süreçlerinde taraflar arasındaki karşılıklı hukuki işlemler mukabele olarak adlandırılır.
• Misilleme. Klasik İslam hukuk literatüründe "mukabele bi’l-misl" aynı şekilde, benzeriyle karşılık vermek anlamına gelir. Modern devletler hukukunda ise bir devletin, daha önce meydana gelen bir hak ihlaline karşı hukuka aykırı muameleye başvurması, hukuka aykırılık söz konusu olmamakla birlikte kendi menfaatlerini ihlal eden muameleye benzeri şekilde karşılık vermesi ve başka bir devletin kendi vatandaşına uyguladığı muamelenin aynısını onun vatandaşına uygulaması gibi durumları ifade eder.